EU/EVA, 90 dagen in Zwitserland: de melding en haar 8 dagen

Komt u uit de Europese Unie of de EVA om voor korte tijd als zelfstandige in Zwitserland te werken, dan komt de regel neer op twee punten, en geen van beide spreekt vanzelf. Sekswerk behoort tot de sectoren waarin de federale melding verplicht is vanaf de eerste werkdag — de vrijstelling die de meeste andere beroepen genieten, geldt hier niet. En die melding moet minstens acht kalenderdagen vóór de start worden ingediend: dat is geen administratieve termijn die men inhaalt, maar een wachttijd die verstreken moet zijn vóór de eerste klant.

Dit artikel beschrijft de federale procedure zoals het Staatssecretariaat voor Migratie (SEM) ze publiceert, in de versie van maart 2026 van zijn gebruikersgids. Dit is informatie, geen juridisch advies: uw persoonlijke situatie kan een ander antwoord vragen, en de kantonnale arbeidsmarktautoriteit is er om het te geven.

Twee regimes, twee termijnen — welk geldt voor u

De online meldprocedure dient twee verschillende situaties, en ze hebben niet dezelfde termijn. Dat is de meest voorkomende foutenbron.

• Zelfstandige dienstverlener — u werkt voor eigen rekening, vanuit een onderneming of activiteit gevestigd in een EU/EVA-staat, en u komt een dienst verrichten in Zwitserland. De melding gebeurt minstens acht kalenderdagen vóór de start van de werkzaamheden.
• Kortlopende indiensttreding — u wordt aangeworven door een onderneming in Zwitserland, met een contract van hoogstens drie maanden. De melding moet uiterlijk de dag vóór de start van de activiteit gebeuren.

Een escort, een masseuse of een sekswerker die voor eigen rekening komt werken, valt in beginsel onder het eerste geval — maar laat dat bevestigen door de kantonnale arbeidsmarktautoriteit. De SEM-gids noemt de sector; hij kwalificeert geen individuele situaties. En de grens tussen zelfstandige activiteit en indiensttreding is in dit beroep niet altijd scherp: wie in een salon werkt volgens de organisatie van de uitbater, kan onder het tweede geval vallen, en dus onder de termijn van de dag ervoor.

Die kwalificatie bepaalt uw termijn, en ze wordt uitgeklaard vóór u een startdatum vastlegt: tussen beide regimes verschuift de kalender met meer dan een week.

Sekswerk wordt genoemd: melding vanaf de eerste dag

In de meeste sectoren moet een grensoverschrijdende activiteit pas worden gemeld als ze in totaal meer dan acht dagen per kalenderjaar duurt. Daaronder valt er niets in te dienen.

Die vrijstelling geldt niet voor sekswerk. De SEM-gids somt de domeinen op waarin de melding verplicht is vanaf de eerste dag, zowel voor zelfstandige dienstverleners uit de EU/EVA als voor gedetacheerde personen: bouw, burgerlijke bouwkunde en afwerking; landschapsaanleg; hotel- en restaurantwezen; industriële of huishoudelijke schoonmaak; bewaking en veiligheid; ambulante handel; en de seksindustrie. De opgegeven reden is expliciet: in deze sectoren heeft de ervaring een risico op loondumping en op niet-naleving van dwingende arbeidsrechtelijke voorschriften aangetoond.

Concreet: zelfs voor één enkele werkdag in Zwitserland in het jaar is de melding verschuldigd. En omdat ze verschuldigd is, geldt ook de termijn van acht dagen die eraan voorafgaat.

Acht kalenderdagen: hoe ze tellen

De gids is op dit punt precies, want men vergist zich makkelijk met een week.

De acht dagen zijn kalenderdagen, zondagen en feestdagen inbegrepen — geen werkdagen. Het voorbeeld van het SEM: een melding die op een maandag wordt doorgegeven, laat toe ten vroegste op de dinsdag van de volgende week te beginnen. De termijn loopt tussen de melding en de start van de opdracht, en elke beroepsactiviteit wordt afzonderlijk gemeld.

De spoeduitzondering bestaat — en ze dekt dit beroep niet

Dit moet gezegd, want een uitzondering verzwijgen zou onnauwkeurig zijn: de termijn van acht dagen kent een uitzondering. Ze is smal.

De gids bepaalt dat bij een dringende interventie de opdracht bij uitzondering vóór het verstrijken van de acht dagen mag beginnen, maar ten vroegste op de dag van de melding, en op voorwaarde dat de dringendheid wordt gemeld en gemotiveerd in het veld «Commentaar» van het onlineformulier. De dringendheid wordt door de kantonnale overheden echter alleen erkend als bepaalde voorwaarden cumulatief vervuld zijn, in het bijzonder: de prestatie dient om schade te herstellen die onvoorzienbaar is opgetreden en beoogt grotere schade te voorkomen, en ze vindt onverwijld plaats — in de regel binnen drie kalenderdagen na het ontstaan van de schade.

Met andere woorden: deze uitzondering viseert het dringende herstel van schade. Een geplande activiteit valt er niet onder, hoe rendabel ook en hoe dringend de financiële situatie van de persoon ook is. Voor ons onderwerp is de termijn van acht dagen als vast te beschouwen.

De 90 dagen: effectieve werkdagen

Het akkoord over het vrije verkeer van personen liberaliseert de grensoverschrijdende dienstverlening tot 90 effectieve werkdagen per kalenderjaar. Binnen die grens is de activiteit alleen onderworpen aan de meldplicht — niet aan een vergunning.

Twee nuttige preciseringen:

• Het zijn werkdagen, geen aanwezigheidsdagen, en ze tellen per kalenderjaar: de teller start opnieuw op 1 januari.
• Boven 90 dagen per kalenderjaar is een arbeidsvergunning vereist — en de gids voegt er een zin aan toe die men beter gelezen heeft vóór men een lang verblijf organiseert: «er bestaat geen recht op het verkrijgen van zo'n vergunning».

Voor een indiensttreding bij een Zwitserse werkgever ligt de overeenkomstige grens op drie maanden; daarboven moet een aanvraag voor een verblijfsvergunning worden ingediend.

Hoe de melding gebeurt

De melding is elektronisch, via het federale online meldportaal. De onderneming of de zelfstandige dienstverlener maakt één enkel profiel aan en meldt vervolgens elke activiteit afzonderlijk.

Twee punten die de gids preciseert en die een onaangename verrassing besparen:

• Een melding per e-mail is niet ontvankelijk. Een schriftelijke melding per post of fax aan de bevoegde kantonnale overheid wordt slechts uitzonderlijk aanvaard, wanneer technische redenen het gebruik van het elektronische systeem beletten.
• Elke melding is gebonden aan een periode en een werkplek: het is geen algemene inschrijving die voor het jaar geldt.

Het attest, en de kantonnale melding die blijft gelden

De federale melding levert een attest op. Bewaar het: het is een document dat u gevraagd zal worden.

Het kanton Ticino bijvoorbeeld eist aan het loket het attest van de melding van een beroepsactiviteit voor zelfstandigen — de «notifica 90 giorni» — op het moment van de kantonnale melding. Zürich vraagt EU/EVA-onderdanen een meldbevestiging voor de afgifte van de straatvergunning.

En dat is het punt om te onthouden: de federale melding vervangt de kantonnale niet. Het zijn twee afzonderlijke stappen op twee verschillende niveaus — de ene geeft u het recht om in Zwitserland te werken, de andere regelt de uitoefening daar waar u werkt. Onze gids voor de melding kanton per kanton beschrijft de tweede: waar ze verplicht is, waar niet, met de gepubliceerde adressen, openingstijden en kosten.

En als u uit een derde staat komt?

De hier beschreven procedure is voorbehouden aan onderdanen van de EU en de EVA. Voor onderdanen van derde staten is de toegang tot zelfstandige arbeid in deze sector niet open via de gewone weg van toelating tot de arbeidsmarkt — onze gids over het Zwitserse rechtskader legt uit waarom, en wat de afschaffing van het statuut van cabaretdanseres in 2016 heeft veranderd. Bent u in die situatie, laat u dan adviseren door een gespecialiseerde vereniging vóór elke stap.

Veelgestelde vragen

Ik kom maar twee dagen werken. Moet ik me toch melden? Ja. De vrijstelling van de eerste acht dagen per kalenderjaar, die in de meeste sectoren geldt, geldt niet voor de seksindustrie: de melding is er verplicht vanaf de eerste dag.

Kan ik vroeger beginnen als ik me vandaag meld? Nee, behalve in een spoedgeval in de enge zin van de gids — herstel van onvoorzienbare schade, te melden en te motiveren in de melding. Buiten dat geval moet het verstrijken van de acht kalenderdagen worden afgewacht.

Zijn de acht dagen werkdagen? Nee, kalenderdagen, zondagen en feestdagen inbegrepen. Een melding op een maandag laat toe ten vroegste op de dinsdag van de volgende week te beginnen.

Ontslaat de federale melding mij van de kantonnale? Nee. Het zijn twee afzonderlijke stappen. Afhankelijk van het kanton waar u werkt, kan een kantonnale melding daarbovenop verplicht zijn — zie onze gids kanton per kanton.

Wat gebeurt er als ik de 90 dagen overschrijd? Boven 90 effectieve werkdagen per kalenderjaar is een arbeidsvergunning nodig, en het SEM preciseert dat er geen recht bestaat om ze te verkrijgen. Anticipeer vóór u de grens bereikt.

Wie kan mij gratis helpen? Gespecialiseerde, gratis en vertrouwelijke verenigingen: ASPASIE in Genève, Fleur de Pavé in het kanton Vaud, xenia in Bern, de FIZ in Zürich, en de nationale koepel ProCoRe voor oriëntatie elders.

— De redactie van IntimX

---

Dit artikel is informatief en vormt geen juridisch advies noch administratieve begeleiding. Het beschrijft de federale meldprocedure zoals het SEM ze publiceert in zijn gebruikersgids, versie maart 2026; modaliteiten en termijnen kunnen veranderen. Controleer vóór elke stap de geldende procedure bij het SEM of bij de kantonnale arbeidsmarktautoriteit, of laat u begeleiden door een van de genoemde verenigingen. Gegevens gecontroleerd op 3 augustus 2026.